ÇANAKKALE SAVAŞLARI GELİBOLU TARİHİ ALAN BAŞKANLIĞI

Harp Ceridelerine Göre Çanakkale Savaşları'nda 57. Alay

Başkanlığımız Akademik Çalışmalarına Devam Ediyor!

19 Şubat 1915 tarihinde Birleşik Filo’nun bombardımanı ile fiilen açılan Çanakkale Cephesi’nde ilk dönüm noktası, 18 Mart 1915’te yaşanmış; Birleşik Filo’yu 18 Mart’ta bozguna uğratan Çanakkale müdafileri, 25 Nisan 1915’te başlayacak olan kara muharebeleri için büyük bir özgüven kazanmıştır. 24 Mart 1915’te kurulan ve Çanakkale Cephesi’nin savunulmasında görevlendirilen 5. Ordu’nun komutanlığına Alman Korgeneral -sonradan Mareşal- Liman von Sanders Paşa atanmıştır.

25 Nisan 1915’te başlayan Çanakkale Kara Muharebeleri’nde Gelibolu Yarımadası’nın kıyı savunmasına 9. Tümen memur edilmiş, ihtiyatını da komutanlığını Yarbay Mustafa Kemal [ATATÜRK] Bey’in yaptığı 19. Tümen teşkil etmiştir. 25 Nisan günü Gelibolu Yarımadası’nda ve Asya yakasında toplam 6 tümenlik bir kuvvette olan Osmanlı ordusu, kara muharebelerinin sürdüğü yaklaşık 11 ay süresince 19 tümenlik kuvvete ulaşmıştır.

Bugüne kadar Çanakkale Kara Muharebeleri’ne katılan birliklerden pek azının harp ceridesi gün yüzüne çıkmış ve yorum katılmadan askeri tarih literatürüne kazandırılmıştır. Alay bazında Çanakkale Kara Muharebeleri’ne katılan 79 alaydan günümüzde sadece 27. Alay’ın harp cerideleri yorum katılmadan direkt latin harflerine aktarılmıştır. Çanakkale Muharebeleri için gün yüzüne çıkmayı bekleyen çokça belge ve bilgi bulunmaktadır. Bu bağlamda Yarbay Mustafa Kemal [ATATÜRK]’in -1 Haziran 1915’ten sonra Albay- komuta ettiği ve Çanakkale Muarebeleri’nin simgeleşen birliklerinden 57. Alay’ın harp ceridelerinin Türk askeri literatürüne kazandırılması sorumluluğu ortaya çıkmıştır.

“Harp Ceridelerine Göre Çanakkale Savaşları’nda 57. Alay” kitabı uzun uğraşlar sonunda Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın yayını olarak gün yüzüne çıkmıştır. 57. Alay’ın Tekirdağ’dan başlayan ve 1916 yılının Şubat ayına kadar geçen serüveninin gün gün, saat saat yazıldığı harp ceridesinin tamamının latin harflerine aktarıldığı bu eser, meraklıları ve alana hizmet edenler için baş ucu eser niteliğindedir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Murat KARATAŞ ve Arş. Gör. Buğra TERZİ’nin yayına hazırladığı “Harp Ceridelerine Göre Çanakkale Savaşları’nda 57. Alay”, Çanakkale Muharebeleri’ne katılmış diğer kahraman alayların harp ceridelerini de gün yüzüne çıkarılmasına ön ayak olacak bir eser niteliğindedir.


HARP CERİDELERİNE GÖRE ÇANAKKALE SAVAŞLARI'NDA 57. ALAY

57 ALAY KAPAK 07082021.jpg